Πέμπτη, 13 Ιουνίου 2019

Ανθρώπινη φωνή του Ζαν Κοκτώ με την Μαρία Κόκκα


Η κ. Μαρία Κόκκα στον θεατρικό μονόλογο "Ανθρώπινη Φωνή" του Ζάν Κοκτώ



Του Πάνου Χατζηγεωργιάδη
Μουσικοσυνθέτης, Λογοτέχνης
και Δημοσιογράφος


Καιρό είχα να γράψω δύο λόγια για ένα θεατρικό έργο.
 Ίσως φταίει η  ένδεια των καιρών μας που δεν σε εμπνέει εύκολα να σταθείς απέναντι στην άδεια κόλλα του άψυχου χαρτιού και να μιλήσεις για μια κατάθεση ψυχής. Κατάθεση ψυχής τόσο του συγγραφέα όσο και πιότερο θα έλεγε κανείς του ηθοποιού. Αυτού του ανθρώπου ο οποίος καλείται να πραγματώσει έναν θεατρικό χαρακτήρα. Του ανθρώπου που πρέπει να περάσει μέσα απο τα δικά του φίλτρα και εμπειρίες, ένα κείμενο που δεν μπορείς να προσπεράσεις εύκολα, σαν αυτό της "Ανθρώπινης Φωνής", του Ζάν Κοκτώ.

Πάντα απο τότε που πρωτόνιωσα τον εαυτό μου, με συγκινούσε τούτο το διαδραστικό παιχνίδι και για αυτό εγώ, που δεν μπορώ να θυμηθώ λέξη, θαύμαζα τους ηθοποιούς. Το να πέρνεις λέει ένα άψυχο κομμάτι χαρτί παραγεμισμένο με γράμματα, λέξεις, παραγράφους και να το μετασχηματίζεις σε άνθρωπο με σάρκα και οστά. Άνθρωπο σαν και σένα και μένα, άνθρωπο στην πιο βαθιά στην πιο ανεκλάλητη, στην πιο ανείπωτη αν το θές αναγνώστη μορφή του.

 Άνθρωπο που καμιά φορά ξεχνάς να θυμάσαι. Δεν θέλεις να θυμάσαι. Γιατι πολλές φορές η τέχνη μας πονά. Μα μας πονά με έναν τρόπο ιαματικό ως φάρμακο. Μας πονά γιατι μέσα της βρίσκουμε την αλήθεια. Μιάν αλήθεια που απο τότε που παίζαμε ως παιδιά ανέμελα στους δρόμους, έχει πάψει να υπάρχει, μας έχουν αναγκάσει να την θάψουμε πριν απο μας, βαθιά μέσα στο ασυνείδητο της συλλογικής μας μνήμης ακολουθώντας τα συλλογικά πρέπει μιάς αδιόρατης συμφωνίας με το ψέμμα.

Να η τέχνη.
Η τέχνη είναι ο τρόπος να ξεφεύγεις απο τα "πρέπει". Είναι ένα παράθυρο στην μεγάλη αλήθεια. Στην μοναδική αλήθεια. Είναι μια απόδραση. Είναι τέλος ένας μονόδρομος που σαν τον βαδίσεις ανεβαίνεις την κλίμακα του ανθρώπου. Η τέχνη θέτει υπο των τύπων των ήλων τις ζωές μας. Πραγματεύεται τις αλήθειες και μας κάνει αν οχι καλύτερους, σίγουρα περισσότερο προβληματισμένους, περισσότερο σκεπτόμενους. Κι όταν αρχίζεις να σκέπτεσαι, τότε κάτι γίνεται μέσα σου, κάτι αλλάζει.

Η ανθρώπινη φωνή του Κοκτώ έργο του 1930, είναι στην βαθιά της ουσία η ανθρώπινη κραυγή.
Είναι ένας ύμνος στο γκρέμισμα των προσδοκιών. Είναι τόσο λάθος να πιστεύεις στο ιδεατό και να το συνθλίβει αυτό η καθημερινότητα. Είναι τόσο λάθος, μα ένα λάθος που σχεδόν πάντοτε κάνεις. Είναι μια εσωτερική καταιγίδα συναισθημάτων που έρχεται να σκεπάσει με τα μαύρα της σύννεφα, κάθε ελπίδα καλοκαιρίας, κάθε ανάμνηση των ευτυχισμένων έστω και πλασματικά, ημερών του χθές. Τι κι αν αγάπησες ένα φάντασμα, μιάν εντύπωση που σου έδωσε ο άλλος και που σε γέμισε προσδοκία για ένα ευτυχισμένο μέλλον ; Τώρα θα μου πείς, έχουν και οι ζωντανοί φαντάσματα ; Φυσικά και έχουν. Και αυτά τα φαντάσματα είναι τα πιο τρομακτικά απο όλων των πεθαμένων μαζί.

Εχθές σαν άνοιξαν τα φώτα της ράμπας, του θεατρικού σανιδιού που λέμε είς την αγοραίαν, η κ. Μαρία Κόκκα, άνθρωπος με χρόνια στο λυρικό θέατρο, άνθρωπος με εξαίσια πορεία σε οτι και αν καταπιάστηκε και το κυριότερο άνθρωπος με ήθος, διότι αυτός οφείλει να είναι ο ηθοποιός πρωτίστως, με συγκλόνισε. Απο το πρώτο εκείνο εκστατικό σύγκορμο τρέμολο της αγωνίας επάνω σε ένα τηλέφωνο που θα ήταν και το τελευταίο και βάση αυτού εξελίσσεται όλος αυτός ο συγκλονιστικός μονόλογος του Κοκτώ, ως και το σπαρακτικό εκείνο "Σ΄αγαπώ !" του τέλους του μονολόγου, όπου έμοιαζε με το "ΠΥΡ!" ενός αόρατου εκτελεστικού αποσπάσματος που θα έδινε λύση και κάθαρση στον τραγικό αυτόν γυναικείο χαρακτήρα όπου εκλήθη να ενσαρκώσει η ηθοποιός μας.

Και τον χαρακτήρα αυτόν της πληγωμένης, διαλυμένης, προδομένης εκείνης γυναίκας η κ. Κόκκα  τον έφερε στην ζωή με μιάν απόλυτον αρμονίαν, ισορροπώντας ανάμεσα μιάς άρτιας τεχνικής απόδοσης του κειμένου και της τρομερής, αδύνατον να εκφραστεί με λόγια, εσωτερικής πάλης για τα γεγονότα.

Η εσωτερική αγωνία για κείνή την επίσημη "πράξη θανάτου" μιάς σχέσης απο καιρό τελειωμένης που την κρατά τύποις ακόμα ζωντανή ένα τηλεφωνικό σύρμα, μιάς σχέσης πεθαμένης και σε σήψη σαν εκείνη δα την παλιά ιστορία της "Δουκίσσης της Πλακεντίας", Σοφίας Ντε Μαρμπουά - Λεμπραίν,  που προσπαθούσε με κάθε τρόπο να διατηρήσει το νεκρό κορμί της αγαπημένης της κόρης Ελίζας που χάθηκε απο αδιόρατη, άγνωστη αρρώστια στην άμμο και τις ερήμους της Μέσης Ανατολής μέσα στα σκοτεινά κελάρια του κάστρου της μακριά απο όλες και όλους, να διατηρήσει ένα πτώμα που απο καιρό έπρεπε να είχε βρεί αναπαμό στο χώμα,  διαπερνούσε όλο της το είναι απο την ψυχή ως το κορμί και μας συνέθλιψε στο τέλος.

Η κ. Κόκκα μας προβλημάτισε. Μας έκανε να σκεφτούμε το πόσες φορές ίσως και εμείς έχουμε περιέλθει στην ίδια ακριβώς θέση ανεξαρτήτως φύλου. Εχθές δεν ήταν μια παράσταση - αναπαράσταση ενός οιουδήποτε θεατρικού ρόλου. Ήταν η καθαρή κατάθεση ψυχής της υποφαινομένης,  η οποία κατάφερε να πάρει τον χαρακτήρα και να τον καταστήσει ζωντανό, πέρα απο τις διακρίσεις ενός βιολογικού φύλου.

Εχθές μίλησε ο άνθρωπος ούτε καν η γυναίκα, ούτε κάν ο άντρας. Εχθές, είχα (και όσοι είμασταν εκεί θέλω να πιστεύω πως είχαμε) την ευκαιρία, να διδαχθούμε λίγο καλό θέατρο. Να θυμηθούμε το γιατι υπάρχει η τέχνη στη ζωή μας. Η τέχνη δεν είναι ούτε λαμπιόνια, ούτε μαρκίζες, ούτε εφημερίδες, ούτε τηλεόραση, ούτε διασημότητα. Η τέχνη είναι εσωτερική ανάγκη, είναι ανάσα ζωής όπως και το όνομα της εταιρίας όπου έστησε όλο αυτό το πολύ ωραίο φεστιβάλ θεατρικών έργων και έδωσε σε ανθρώπους την ευκαιρία να εκφραστούν και σε όλους εμάς τους υπόλοιπους να απολαύσουμε τέχνη.

 Η τέχνη είναι το θεμέλιο επάνω στο οποίο εδράζεται η διαφορά μας απο το υπόλοιπο ζωικό βασίλειο. Απο την ωραία τούτη ψυχαγωγία κρατώ την ουσία. Και η ουσία είναι η κατάθεση της αλήθειας, απο αληθινούς ανθρώπους.

Αναφορικά με την ηθοποιό μας δέ, άνθρωπο εγνωσμένης αξίας και καλλιτεχνικής διαδρομής, ήταν μία λίαν ευχάριστος έκπληξις το εχθεσινόν θεατρικόν ενσταντανέ και ως εκ τούτου θεωρώ πως έχει λαμπρό μέλλον και σε αυτό το κομμάτι, το κομμάτι της υποκριτικής στην πρόζα και το Θέατρο.

Υπόμνησις της αληθείας, λοιπόν. Χρειάζεται απο καιρού είς καιρόν.



Δευτέρα, 10 Ιουνίου 2019

Αναζήτηση (Νικηφόρου Βυζαντινού)



Είμαστε ένας ωραίος λαός αμα το καλοσκεφτείς.
Πρωτογονικός στα ένστικτα άσχετα αν μας έχει καταφάει η τεχνολογική υπερκατανάλωση για λίγο.
Αυτό αγαπούν οι ξένοι απο εμάς, τον πρωτογονισμό μας, πέρα απο την αγάπη τους για τους αρχαίους.
Κάτι που οι ίδιοι έχουν πετάξει απο καιρό απο πάνω τους και απο μέσα τους και οχι πάντα με τον καλύτερο τρόπο.
Λαός σημαίνει συνέχεια.

Σάββατο, 8 Ιουνίου 2019

"Ανθρώπινη φωνή" LA VOIX HUMAINE του Ζάν Κοκτώ - Δελτίο τύπου παράστασης


Λίγα λόγια για το έργο.

 Ο Ζάν Κοκτώ μέσα απο αυτό το κείμενο, πραγματεύεται την ανθρώπινη μοναξιά. Την μοναξιά εκείνη
όπου έρχεται ως καταιγίδα στην ψυχή του ανθρώπου έπειτα απο την καλοκαιρία και τις στιγμές ηρεμίας, τις ευτυχισμένες μέρες του παρελθόντος.

Κυριακή, 2 Ιουνίου 2019

Πέρι της αξίας των βιβλίων επίγραμμα

Τ΄άνθη με βίον σύντομον
την πλάση ομορφαίνουν
μα τα βιβλία απο ψυχής
αιώνια πάντα είς ψυχήν
έτερον θα πηγαίνουν !


Νικηφόρος Βυζαντινός

Πέμπτη, 30 Μαΐου 2019

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ "ΛΙΝΟΣ" περί του ΑΣΜΑΤΑ ΝΕΚΡΙΚΑ


Χθες είχαμε τη χαρά της παρουσίασης, στον Πολυχώρο "Αίτιον" της
ποιητικής συλλογής με το πρωτότυπο θέμα "ΑΣΜΑΤΑ ΝΕΚΡΙΚΑ" του ποιητή,
μουσικοσυνθέτη , και εκλεκτού μέλους του "ΛΙΝΟΥ" μας,του κ. Πάνου
Χατζηγεωργιάδη.

Ομιλητές η κ.Αργυρώ Χατζηπαναγιώτου,εκπαιδευτικός, μελετήτρια
Λογοτεχνίας και ο κ.Κώστας Τσακανάκης, σκηνοθέτης, ηθοποιός
Με κατάνυξη παρακολουθήσαμε την όλη παρουσίαση σ' ένα θέμα που μας
αγγίζει όλους, ακόμη και αυτούς που "φοβούνται",τον θάνατο,ή τον
"προσμένουν " στωικά,έχοντας διαπιστώσει την "ασημαντότητα" της
ύπαρξης..
Ο ποιητής μας έπεισε με τα ποιήματά του , ότι:
** ενώ η ζωή είναι ένα ολόκληρο θαυμαστό μυστήριο, ο θάνατος
προϋποθέτει μιαν ακροβασία σε τεντωμένο σκοινί. **Απαιτεί τέλεια
ικανότητα ψυχοπνευματικής ισορροπίας.
** Παρ' όλη τη γνώση του αναπόφευκτου αναμφισβήτητη αποδεικνύεται η
αδυναμία προσαρμογής,

Μας έπεισε ακόμη με την πρωτότυπη ποιητική του συλλογή ότι :

**Ακόμα κι αν τίποτα δεν έχει νόημα, αξίζει να ζήσουμε
όσο καλύτερα μπορούμε,. κυρίως,όμως, να έχουμε καθαρή τη συνείδηση
μας, και να αισθανόμαστε πως η ζωή, που μας δόθηκε, δεν πήγε χαμένη,
μα κάτι κάναμε.
**Μπορούμε, αυτήν την επίπονη ύπαρξη να τη γλυκάνουμε, όσο μπορούμε
και για τους εαυτούς μας και για τους γύρω μας.
Ειδάλλως,
** αν αρκεστούμε σε καταθλιπτικές σκέψεις και περιμένουμε το θάνατο ως
απελευθέρωση από τον πόνο, είμαστε καταδικασμένοι πριν το τέλος.
Η πρόεδρος και το Δ.Σ. του Συλλόγου μας ευχαριστούμε τους ομιλητές,
τους παρόντες, τον Πολυχώρο, και ιδιαίτερα τον ίδιο τον κ. Πάνο
Χατζηγεωργιάδη , για την ευκαιρία που μας έδωσε.
ΑΣ ΕΙΝΑΙ ΚΑΛΟΤΑΞΙΔΗ Η ΖΩΗ ΣΟΥ ΚΑΙ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΣΟΥ ΠΑΝΟ ΜΑΣ

Η γραμματέας του "ΛΙΝΟΥ"
Μαρίνα Ι. Προμπονά




Κυριακή, 12 Μαΐου 2019

Mia Terra

Επί τη ευκαιρία. Ποιημάτιον αφιερωματικόν είς μνήμην της μητρός μου. Είς τα επέκεινα επί δεκατριετίαν πλέον.
Χρόνια πολλά στις μητέρες του παρελθόντος, του παρόντος και του μέλλοντος.

Η μητέρα mia terra είναι ιδέα.









"Mia Terra" 

Στέκει ο ίσκιος της μητρός μου
σιωπηλός σε μιά γωνιά 
σιψοψυθιρίζει εντός μου 
πόσο ακόμη αγωνιά. 

Είς τα επέκεινα μιά ημέρα 
έλειψες δίχως να θές 
την μορφή σου πιά μητέρα 
έχασα σαν να ταν χθές. 

Η μητέρα μας πατρίδα 
πρώτη και παντοτινή 
η πνοή της, μια σελίδα 
ζωντανή και φωτεινή. 

Κι αν ο τάφος μας χωρίσει 
και δεν ιδωθούμε πιά 
και ο Χάρος θα λυγίσει 
μπρος στης μάνας την ματιά !

Νικηφόρος Βυζαντινός. Αθήνα, Μάιος του 2019.